25+ Checklist Technical SEO

Bạn có biết rằng chỉ một lỗi nhỏ khiến website rớt sạch TOP. Vậy nên thông qua bài viết này tôi sẽ chia sẻ với bạn tư duy và danh sách checklist Technical SEO cho bất kỳ website nào. Mục tiêu là giúp bạn hiểu rõ nhất có thể, với các ví dụ minh họa cụ thể.

I. Tư duy cốt lõi về Technical SEO

1. Ưu tiên Người dùng, không phải Công cụ Tìm kiếm

• Website của bạn được tạo ra để phục vụ người dùng. Mọi nỗ lực tối ưu hóa kỹ thuật đều phải hướng đến việc nâng cao trải nghiệm người dùng (UX). Đừng cố gắng lừa dối Google hoặc hiển thị nội dung khác biệt cho người dùng và bot.

2. Nội dung Chất lượng là Nền tảng

• Mặc dù Technical SEO rất quan trọng để Google có thể tìm thấy và hiểu trang của bạn, nhưng chất lượng và chiều sâu của nội dung, cùng với uy tín và khả năng hiển thị tổng thể trực tuyến của bạn, mới là yếu tố quyết định thứ hạng cao bền vững.

3. Hiểu Biết về Công cụ Tìm kiếm

• Để tối ưu hóa hiệu quả, bạn cần hiểu cả khả năng và hạn chế của công cụ tìm kiếm. Điều này giúp bạn xây dựng, định dạng và chú thích nội dung web theo cách mà các bot có thể dễ dàng thu thập và phân tích.

II. Quy trình áp dụng Technical SEO vào dự án SEO

1. Lập kế hoạch Chiến lược (Strategy Before Tactics):

• Đừng vội vàng thực hiện các thay đổi kỹ thuật khi chưa có chiến lược rõ ràng.
• Việc này bao gồm việc hiểu rõ mục tiêu kinh doanh của website, nguồn lực hiện có (phát triển web, nội dung, phân tích) và lịch sử SEO trước đây nếu có.

2. Kiểm tra SEO tổng thể (SEO Audit):

• Đây là bước khởi đầu quan trọng để “dọn dẹp sạch sẽ” website, đảm bảo người dùng và Google có trải nghiệm tốt nhất khi “bước” vào trang của bạn.
• Audit sẽ giúp bạn xác định các vấn đề kỹ thuật hiện có và cơ hội cải thiện.

3. Thực hiện các Cải tiến Technical SEO:

• Dựa trên kết quả audit, ưu tiên và triển khai các checklist technical tạo ra sự thay đổi có tác động lớn nhất.

4. Phát triển Chiến lược Nội dung:

• Sau khi nền tảng kỹ thuật vững chắc, tập trung vào việc tạo ra nội dung chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của người dùng.

5. Theo dõi, Đo lường và Tinh chỉnh:

• SEO là một quá trình lặp đi lặp lại. Bạn cần liên tục theo dõi hiệu suất, đo lường tác động của các thay đổi và tinh chỉnh chiến lược của mình.

III. Giúp Google tìm thấy Website của bạn (Crawlability)

Giúp Google tìm thấy website của bạn là khả năng công cụ tìm kiếm có thể truy cập, đọc và hiểu nội dung của Bot. Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất để website của bạn xuất hiện trong kết quả tìm kiếm. 

1. Lựa chọn Phiên bản Tên miền Chính thức và Chuyển hướng 301:

• Mục đích: Đảm bảo website chỉ tồn tại một phiên bản duy nhất để Google tập trung thu thập dữ liệu và tránh trùng lặp nội dung.
• Giải thích: Một website có thể có 4 phiên bản URL (ví dụ: http://domain.com, http://www.domain.com, https://domain.com, https://www.domain.com). Bạn cần chọn một phiên bản HTTPS làm chính thức.
•  Ví dụ: Nếu bạn chọn https://domain.com là phiên bản chính, hãy thiết lập chuyển hướng 301 (Redirect 301) từ 3 phiên bản còn lại về https://domain.com.

2. Chứng chỉ Bảo mật SSL/HTTPS:

• Mục đích: Tăng cường bảo mật cho website và người dùng. HTTPS là một yếu tố xếp hạng nhỏ nhưng quan trọng của Google.
• Giải thích: HTTPS mã hóa dữ liệu trao đổi giữa trình duyệt và website, giảm nguy cơ thông tin bị xem hoặc sửa đổi (ví dụ: thông tin cá nhân, tài chính).
• Ví dụ: Đảm bảo website của bạn sử dụng https:// thay vì http://. Kiểm tra bằng cách truy cập website và tìm biểu tượng ổ khóa trên thanh địa chỉ trình duyệt.

3. Tệp Robots.txt:

•  Mục đích: Hướng dẫn các bot của công cụ tìm kiếm (ví dụ: Googlebot) những phần nào của website được phép thu thập dữ liệu và những phần nào không cần thiết.
• Giải thích: Giúp bạn kiểm soát crawl budget (ngân sách thu thập dữ liệu) và ngăn chặn việc index các trang không mong muốn.
•  Ví dụ: Để chặn bot truy cập vào thư mục quản trị admin/, bạn sẽ thêm dòng Disallow: /admin/ vào tệp robots.txt.
• Công cụ kiểm tra: Google Search Console cung cấp công cụ kiểm tra robots.txt.

4. Sơ đồ trang web (Sitemap XML):

•  Mục đích: Cung cấp cho Google một danh sách tất cả các URL quan trọng trên website của bạn, giúp bot khám phá nội dung nhanh chóng và hiệu quả hơn, đặc biệt đối với các trang web lớn hoặc mới.
• Giải thích: Có nhiều loại sitemap phổ biến như XML Sitemap (cho các trang web thông thường), Image Sitemap (cho hình ảnh), Video Sitemap (cho video). Bạn chỉ nên đưa các URL chính tắc (canonical) vào sitemap.
• Ví dụ: Tạo file sitemap.xml và gửi nó lên Google Search Console. Nhiều hệ thống CMS (như WordPress) có thể tự động tạo sitemap cho bạn.

5. Cấu trúc URL thân thiện (Friendly URLs):

• Mục đích: Giúp người dùng và công cụ tìm kiếm dễ dàng hiểu nội dung của trang chỉ bằng cách nhìn vào URL.
• Giải thích: URL nên chứa từ khóa liên quan, không dấu, không ký tự đặc biệt. Cấu trúc URL nên rõ ràng, phân cấp và không quá sâu (ví dụ: tối đa 4 cấp).
• Ví dụ:
  •  Tốt: domain.com/danh-muc-san-pham/ten-san-pham-chi-tiet.
  • Không tốt: domain.com/2/6772756D707920636174 (URL chỉ chứa giá trị nhận dạng ngẫu nhiên).

6. Liên kết sử dụng thẻ <a> (Anchor Tag):

• Mục đích: Đảm bảo các bot của Google có thể đi theo và thu thập dữ liệu mọi liên kết trên website.
• Giải thích: Google chủ yếu tìm thấy các trang thông qua các đường liên kết. Nếu liên kết được nhúng trong JavaScript hoặc Flash mà bot không thể đọc được, trang đó có thể bị bỏ qua.
• Ví dụ: Thay vì sử dụng các script phức tạp để điều hướng, hãy sử dụng thẻ HTML tiêu chuẩn <a href=”your-url.html”>Anchor Text</a>.

IV. Giúp Google hiểu Website của bạn (Indexability & Relevancy)

Giúp Google hiểu Website của bạn là bước tiếp theo, liên quan đến việc Google có thể lập chỉ mục (index) các nội dung đã thu thập và xác định mức độ liên quan (relevancy) của nội dung đó với truy vấn của người dùng.

7. Thẻ Tiêu đề (<title> tag) và Thẻ Mô tả Meta (<meta description>):

• Mục đích: Đây là những yếu tố quan trọng hiển thị trên trang kết quả tìm kiếm (SERP) và trong trình duyệt của người dùng, ảnh hưởng đến khả năng hiển thị và tỷ lệ nhấp chuột (CTR).
• Giải thích:
  • Title: Phải duy nhất và mô tả chính xác nội dung của trang. Đặt từ khóa quan trọng ở đầu thẻ tiêu đề để tối đa hóa lợi ích SEO. Độ dài khuyến nghị dưới 70 ký tự (tốt nhất là 60-70 ký tự).
  • Meta Description: Nên duy nhất, ngắn gọn (khoảng 155-160 ký tự), hấp dẫn và bao gồm lời kêu gọi hành động (CTA). Nó giúp người dùng quyết định có nhấp vào kết quả của bạn hay không.
• Ví dụ:
  • Title: “PS4 Games và Consoles cho PlayStation 4 – Mua ngay”.
  • Meta Description: “Tìm hiểu cách nấu trứng qua hướng dẫn đầy đủ dài chưa đầy 5 phút. Chúng tôi trình bày mọi phương pháp, bao gồm cả trứng ốp la, trứng luộc và trứng chần.”.
• Lưu ý quan trọng: Google không sử dụng thẻ meta keywords để xếp hạng.

8. Thẻ Heading (H1, H2, H3, v.v.):

• Mục đích: Giúp người dùng và Google hiểu cấu trúc nội dung và các chủ đề chính của trang web.
• Giải thích: Sử dụng các thẻ heading để phân cấp thông tin. Mỗi trang nên có duy nhất một thẻ H1 (H1 cho trang chủ có thể đặt vào logo với alt text). Các thẻ H2, H3, H4… nên được sử dụng để bổ sung và làm rõ nghĩa cho các heading cấp cao hơn.
• Ví dụ: Trên một bài viết về “Công thức làm bánh pizza”, H1 có thể là “Công thức làm bánh pizza tại nhà”, H2 có thể là “Nguyên liệu cần chuẩn bị”, “Cách làm đế bánh”, “Sốt pizza tự làm”, v.v.

9. Dữ liệu có cấu trúc (Schema Markup):

•  Mục đích: Cung cấp cho Google thông tin cụ thể về nội dung trang của bạn theo một định dạng có cấu trúc, giúp Google hiểu rõ hơn các thực thể trên trang và hiển thị các “đoạn trích nổi bật” (Rich Snippets) hoặc “kết quả phong phú” (Rich Results) trong SERP.
• Giải thích: Schema.org là kho từ vựng tiêu chuẩn để thêm dữ liệu có cấu trúc vào HTML. Bạn nên chọn loại Schema.org cụ thể nhất có thể (ví dụ: Restaurant thay vì LocalBusiness).
• Ví dụ: Đánh dấu công thức nấu ăn bằng Recipe Schema để hiển thị thời gian nấu, nguyên liệu, và xếp hạng sao trực tiếp trong kết quả tìm kiếm.
• Công cụ kiểm tra: Google Rich Results Test để kiểm tra cú pháp và cách dữ liệu của bạn có thể xuất hiện.

10. Thẻ Canonical (Canonical Tag):

• Mục đích: Giải quyết vấn đề nội dung trùng lặp (duplicate content) bằng cách chỉ định URL “chính tắc” (phiên bản ưu tiên) cho một nội dung khi nội dung đó xuất hiện trên nhiều URL khác nhau.
• Giải thích: Việc có nội dung trùng lặp không bị phạt nhưng có thể gây nhầm lẫn cho Google và lãng phí “crawl budget”. Thẻ canonical giúp Google biết URL nào là phiên bản gốc.
• Ví dụ: Nếu domain.com/san-pham-a và domain.com/san-pham-a?color=red hiển thị cùng một nội dung, bạn sẽ đặt <link rel=”canonical” href=”https://domain.com/san-pham-a” /> trên trang có tham số màu.

11. Thẻ ngôn ngữ (Hreflang):

• Mục đích: Thông báo cho Google về các phiên bản localized của trang web của bạn cho các ngôn ngữ và khu vực khác nhau.
• Giải thích: Giúp Google hiển thị phiên bản trang phù hợp nhất cho người dùng dựa trên vị trí và ngôn ngữ của họ.
• Ví dụ: Nếu bạn có một trang dành cho người nói tiếng Anh ở Mỹ và một trang dành cho người nói tiếng Anh ở Anh, bạn sẽ sử dụng hreflang=”en-US” và hreflang=”en-GB” tương ứng.

12. Kiểm soát Nội dung bị Chặn Hiển thị (Blocked Content):

• Mục đích: Đảm bảo Google có thể xem và hiểu trang của bạn giống như một người dùng bình thường.
• Giải thích: Google cần quyền truy cập vào tất cả các tài nguyên quan trọng tạo nên trang web của bạn (như CSS và JavaScript) để render trang đúng cách. Nếu các tài nguyên này bị chặn, Google có thể không hiểu được nội dung hoặc giao diện của trang.
• Ví dụ: Sử dụng công cụ Kiểm tra URL trong Google Search Console để xem Googlebot “nhìn” trang của bạn như thế nào. Hoặc sử dụng cú pháp cache:domain.com/your-page.html trên Google Search để xem phiên bản được lưu trữ của trang.

V. Nâng cao trải nghiệm người dùng và thứ hạng (User Experience & Ranking Factors)

Nâng cao trải nghiệm người dùng và thứ hạng (User Experience & Ranking Factors) là một khái niệm quan trọng trong SEO, nó tập trung vào việc cải thiện cách người dùng tương tác với website của bạn. Nó cũng là cách mà công cụ tìm kiếm đánh giá chất lượng website để xếp hạng trong kết quả tìm kiếm.

Mục tiêu chính của phần này là làm cho trang web trở nên “xịn” hơn trong mắt người dùng và giúp Google có thể đọc, hiểu dữ liệu một cách hiệu quả, tốn ít tài nguyên hơn để thu thập, lập chỉ mục và kết xuất

13. Tốc độ Tải trang (Page Speed):

• Mục đích: Cải thiện trải nghiệm người dùng và là một yếu tố xếp hạng quan trọng. Người dùng có xu hướng rời bỏ các trang web tải chậm.
• Giải thích: Website của bạn cần tải nhanh và hoạt động tốt trên mọi thiết bị, đặc biệt là di động.
• Ví dụ: Tối ưu hóa kích thước hình ảnh, nén CSS và JavaScript, sử dụng bộ nhớ đệm (cache), và triển khai Mạng phân phối nội dung (CDN).
• Công cụ kiểm tra: Google PageSpeed Insights, Lighthouse.

14. Thân thiện với Thiết bị Di động (Mobile-Friendliness):

• Mục đích: Với việc Google sử dụng mobile-first indexing (ưu tiên lập chỉ mục phiên bản di động), website của bạn bắt buộc phải thân thiện và hiển thị tốt trên các thiết bị di động.
• Giải thích: Thiết kế đáp ứng (responsive design) là phương pháp phổ biến nhất để đảm bảo trang web của bạn tự động điều chỉnh phù hợp với kích thước màn hình khác nhau.
• Ví dụ: Kiểm tra website của bạn trên nhiều loại thiết bị di động khác nhau.
• Công cụ kiểm tra: Google Lighthouse.

15. Liên kết Nội bộ (Internal Links):

•  Mục đích: Giúp người dùng dễ dàng điều hướng trên website và giúp Googlebot hiểu cấu trúc, mối quan hệ giữa các trang, cũng như phân phối “sức mạnh liên kết” (link juice) hợp lý.
• Giải thích:
  • Mỗi trang nên có số lượng liên kết nội bộ phù hợp, hướng người dùng theo hành trình thông tin.
  • Sử dụng anchor text mô tả chính xác nội dung trang liên kết, tránh các cụm từ chung chung như “Click here”.
  • Đảm bảo không có liên kết gãy (broken links) bên trong website.
  • Triển khai Breadcrumb Navigation (Đường dẫn ngược) để hiển thị cấu trúc phân cấp của website, ví dụ: “Trang chủ / Danh mục lớn / Danh mục nhỏ / Bài viết”.
  • Giảm độ sâu liên kết (Link Depth): Các trang quan trọng nên có thể truy cập được từ trang chủ trong ít nhấp chuột nhất có thể (ví dụ: 1-2 click).
• Công cụ kiểm tra: Search console, Ahrefs, SEMrush, Screaming Frog.

16. Kiểm soát Trang 404 (Not Found Pages):

• Mục đích: Cung cấp trải nghiệm tốt cho người dùng khi họ truy cập một URL không tồn tại, đồng thời thông báo cho Google biết trang đó đã bị xóa.
• Giải thích: Khi một trang bị xóa, website cần hiển thị mã phản hồi HTTP là 404. Trang 404 nên thân thiện, có nút về trang chủ, thanh tìm kiếm và gợi ý các nội dung hấp dẫn khác trên website. URL của trang 404 nên giữ nguyên (không chuyển hướng tự động sang trang khác).

17. Kiểm tra Liên kết Gãy (Broken Links):

• Mục đích: Liên kết gãy (cả nội bộ và bên ngoài) gây ra trải nghiệm người dùng kém và lãng phí “crawl budget” của Google.
• Giải thích: Rà soát định kỳ toàn bộ liên kết trên website của bạn.
• Cách xử lý: Khi phát hiện liên kết gãy, hãy sửa lại link đúng, chuyển hướng 301 về một trang đích phù hợp, hoặc xóa liên kết khỏi bài viết và yêu cầu xóa index trong Search Console nếu không có trang đích thay thế.
• Công cụ: Screaming Frog, Website Auditor.

18. Core Web Vitals:

• Mục đích: Google tập trung vào các chỉ số trải nghiệm người dùng cốt lõi này để đánh giá chất lượng trang web. Các chỉ số chính bao gồm:
  •   LCP (Largest Contentful Paint): Thời gian hiển thị phần nội dung lớn nhất trên màn hình.
  • FID (First Input Delay): Thời gian phản hồi cho tương tác đầu tiên của người dùng.
  • CLS (Cumulative Layout Shift): Mức độ dịch chuyển bố cục không mong muốn của trang.
• Giải thích: Tối ưu hóa các chỉ số này giúp tăng thứ hạng và cải thiện trải nghiệm người dùng tổng thể.
• Công cụ kiểm tra: Google PageSpeed Insights và báo cáo Core Web Vitals trong Google Search Console.

19. Favicon:

• Mục đích: Biểu tượng nhỏ hiển thị trên tab trình duyệt, dấu trang, và đôi khi trong kết quả tìm kiếm của Google. Favicon giúp nhận diện thương hiệu và tạo ấn tượng chuyên nghiệp.
• Giải thích: Đảm bảo favicon được hiển thị đúng cách và tuân thủ nguyên tắc của Google.

20. Bình luận (Comments):

• Mục đích: Bình luận của người dùng có thể tăng mật độ từ khóa, thể hiện sự tương tác tự nhiên trên trang, và cung cấp phản hồi có giá trị.
• Giải thích: Nên cho phép và hiển thị bình luận trên các trang tĩnh, bài viết sản phẩm và tin tức. Nếu bạn chấp nhận nội dung do người dùng tạo, hãy đảm bảo các liên kết trong bình luận được đánh dấu nofollow hoặc ugc để tránh bị liên kết mù quáng với các trang không mong muốn và ngăn chặn spam.

21. Trình soạn thảo văn bản (Content Management System – CMS):

• Mục đích: CMS là công cụ mà người tạo nội dung sử dụng hàng ngày, cần đảm bảo nó hỗ trợ tốt các yếu tố SEO cơ bản.
• Giải thích: CMS nên cung cấp các chức năng để dễ dàng: lựa chọn thẻ Heading, định dạng văn bản (font, màu, size, căn lề, bôi đậm/nghiêng/gạch chân), tạo bảng, chèn ảnh/video (với alt text), thêm/xóa đường dẫn (và có tùy chọn mở link trên tab mới).
•  Ví dụ: WordPress với các plugin SEO như Yoast SEO hoặc Rank Math giúp kiểm tra việc sử dụng từ khóa, tối ưu thẻ tiêu đề/mô tả meta, và hỗ trợ các tính năng SEO khác.

VI. Kiểm soát Chất lượng Tổng Thể (Quality Control)

Trong bối cảnh nâng cao trải nghiệm người dùng và thứ hạng SEO đề cập đến việc đảm bảo toàn bộ trang web của bạn đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về cả mặt kỹ thuật và nội dung, nhằm tối ưu hóa sự tương tác của người dùng và cải thiện vị trí trên kết quả tìm kiếm của Google.

Mục tiêu chính là làm cho trang web trở nên “xịn” hơn trong mắt người dùng và giúp Google có thể đọc, hiểu dữ liệu một cách hiệu quả, tốn ít tài nguyên hơn để thu thập, lập chỉ mục và kết xuất

22. Kiểm soát Số lượng và Chất lượng Index:

• Mục đích: Google ngày càng khắt khe trong việc lập chỉ mục. Kiểm soát số lượng và chất lượng các trang được index giúp Google đánh giá website của bạn tốt hơn, tránh bị giảm điểm chất lượng hoặc loại bỏ khỏi chỉ mục (de-index).
• Giải thích:
  • Sử dụng cú pháp site:domain.com trên Google Search để xem các trang được index.
  • Sử dụng Google Search Console (phần Index Coverage) để xem số lượng trang được index và các lỗi liên quan.
  • Loại bỏ index rác: Xóa các URL không cần thiết (như trang phân trang không cần thiết, URL demo, URL mã độc) bằng công cụ “Xóa URL” trong Search Console.
  • Cải thiện chất lượng: Tập trung tối ưu các URL chưa lên TOP tổng thể, và đảm bảo mọi URL được index đều mang lại giá trị cho người dùng (có TOP và traffic).
• Lưu ý: Kiểm soát index thường xuyên, định kỳ (ví dụ 2 tuần/lần).

23. Kiểm soát Số lượng và Chất lượng Backlink (Liên kết từ Website Khác):

• Mục đích: Backlink (liên kết từ website khác trỏ về bạn) là một trong những yếu tố xếp hạng quan trọng nhất của Google, thể hiện sự uy tín và thẩm quyền của website bạn.
• Giải thích:
  • Chất lượng ưu tiên số lượng: Tập trung vào backlink từ các website uy tín, có liên quan và chất lượng cao.
  • Loại bỏ backlink xấu: Backlink xấu (ví dụ: từ các trang spam, không liên quan, bị phạt) có thể gây hại cho website của bạn. Sử dụng công cụ Disavow Links trong Google Search Console để yêu cầu Google bỏ qua các backlink này.
• Công cụ: Ahrefs, Google Search Console.

24. Kiểm soát Số lượng và Chất lượng External Link (Liên kết ra bên ngoài):

• Mục đích: Các liên kết ra bên ngoài tới các nguồn thông tin uy tín giúp bổ sung thông tin, đưa ra dẫn chứng, và thể hiện kiến thức chuyên sâu của website bạn.
• Giải thích:
  • Liên kết đến các trang web có độ uy tín và chất lượng cao, có liên quan đến chủ đề của bạn.
  • Sử dụng anchor text mô tả chính xác nội dung trang liên kết.
  • Đặt liên kết ở vị trí dễ nhìn thấy và dễ nhấp.
  • Tránh liên kết đến các website kém uy tín hoặc bị hỏng.
• Lưu ý: Tập trung vào chất lượng external link hơn số lượng.

25. Kiểm tra tổng thể 5 phương diện bởi Lighthouse:

• Mục đích: Lighthouse là công cụ audit tự động của Google, cung cấp báo cáo chi tiết về 5 phương diện quan trọng của website: Performance (hiệu suất tải trang), Accessibility (khả năng tiếp cận), Best Practices (thực hành tốt nhất), SEO (tối ưu hóa công cụ tìm kiếm) và Progressive Web App.
• Giải thích: Kết quả từ Lighthouse giúp bạn xác định các vấn đề cần khắc phục và cải thiện trải nghiệm tổng thể của người dùng và khả năng Google thu thập dữ liệu website của bạn.
• Ví dụ: Sau khi chạy Lighthouse, bạn sẽ nhận được các gợi ý cụ thể để tối ưu hóa hình ảnh, sử dụng lazy loading, cải thiện khả năng đọc cho người khuyết tật, v.v.

Tóm lại, việc thực hiện và duy trì 25 checklist technical SEO này không chỉ là một loạt các công việc riêng lẻ mà là một phương pháp tiếp cận toàn diện, chiến lược và liên tục để xây dựng một website mạnh mẽ, đáng tin cậy, và có khả năng cạnh tranh cao trên môi trường trực tuyến. Bằng cách tập trung vào cả yếu tố kỹ thuật và chất lượng nội dung, bạn sẽ đảm bảo sự thành công lâu dài cho sự hiện diện trực tuyến của mình